enflasyonemeklilikötvdövizakpchpmhp
DOLAR
31,0391
EURO
33,6226
ALTIN
2.032,18
BIST
9.374,20
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Az Bulutlu
18°C
İstanbul
18°C
Az Bulutlu
Pazar Az Bulutlu
16°C
Pazartesi Az Bulutlu
13°C
Salı Az Bulutlu
16°C
Çarşamba Az Bulutlu
15°C

Türkiye-İsrail Arasında Ticaret Boyutu Ne? Ne Alıyoruz Ne Satıyoruz?

Hamas’ın İsrail’e savaş açmasının üzerinden 1 ay geçti. Bu süreçte en Filistin halkı zulüm gördü. Çocuk, sivil demeden gelen görüntülere çoğumuz bakamadık, birçok kişinin de bu çağda bu insanlık dışı olayları aklı almıyor. Türkiye’den de her kesimden …

Türkiye-İsrail Arasında Ticaret Boyutu Ne? Ne Alıyoruz Ne Satıyoruz?
06/11/2023 16:44
3
A+
A-

Hamas’ın İsrail’e savaş açmasının üzerinden 1 ay geçti. Bu süreçte en Filistin halkı zulüm gördü. Çocuk, sivil demeden gelen görüntülere çoğumuz bakamadık, birçok kişinin de bu çağda bu insanlık dışı olayları aklı almıyor. Türkiye’den de her kesimden İsrail’e tepkiler büyüyor. Ancak olayın bir de ekonomik boyutu var. Türkiye ile İsrail arasındaki ilişkiler inişli çıkışlı olurken, bunun ticari boyutu nedir?

Hamas ve İsrail arasında başlayan ancak Filistin halkına yönelik orantısız şiddete ve vahşete dönen savaşta, politika uzmanların tartışmaları sürüyor. Türkiye-İsrail ilişkilerinde dönemsel gerilimler görülüyor. En önemli iki olaydan biri “Davos Krizi”, diğeri de “Mavi Marmara Saldırısı” olmuştu.

s 0e376c18a5834deb153afe15c489cada9c15e2fb

‘Davos Krizi’ ya da ‘one minute’ çıkışı olarak da hatırlanan olay, 29 Ocak 2009’da Davos’ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu panelinde dönemin Başbakanı olan Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın dönemin İsrail Cumhurbaşkanı olan Şimon Peres’e yönelik İsrail’in Filistin’e karşı uyguladığı zulüm hakkında sert ifadeleri ve sonrasında paneli terk etmesidir.

Diğer önemli olay da “Mavi Marmara saldırısı” olarak bilinen İHH İnsani Yardım Vakfı ve Özgür Gazze Hareketi’nin organize ettiği, Gazze’ye insani yardım taşıyan 6 gemiye, İsrail’den 70-80 mil açıktaki Akdeniz’de uluslararası sularda 31 Mayıs 2010’daki İsrail Savunma Kuvvetleri’nin yaptığı saldırıdır.

s 17843d24f2b3d017d12dcf5a4f1004769d782913

Olayda, 800 yolcusu bulunan Mavi Marmara gemisinde  10 yolcu gemiye çıkan İsrailli komandolar tarafından öldürülürken, yaklaşık 60 kişi de yaralandı. Bu olay üzerine sert tepki veren Türkiye, İsraille ilişkilerini sonlandırmıştı. İsrail, olaydan 3 yıl sonra Türkiye’den resmi özür dilemiş ve saldırıda hayatını kaybedenlerin ailelerine tazminat ödemeyi kabul etmiştir.

Dönelim tüm bu süreçlerde Türkiye-İsrail ticari ilişkilerine, Son günlerde artan, hatta İsrail ile alakası olmayan birçok şirketi de kapsayan, ekonomik tepkiler ve boykot çağrılarına bakalım.

s 8ec1c54980b760e3f6db162e17f4865b2f414b58

Ekonomim’de Alaattin Aktaş, ‘İsrail’e ne satıyor, onlardan ne alıyoruz?’ başlıklı yazısında ekonomik boyuta değiniyor. 

Aktaş öncelikle protestoları eleştiriyor: Öyle tuhaflıklar görüyoruz ki, gerçekten İsrail kaynaklı olup olmadığı bile tartışılabilecek ürünler para ödenip satın alınıyor, sonra da tüketilmeyip atılıyor, dökülüyor. O malı İsrailli bir şirket üretiyorsa satın alıp kullanmamak o şirkete para kazandırmak olmuyor mu? Zararı bize…

Aktaş, İsrail’in olduğu sanılan şirketlere ya da farklı yabancı şirketlere boykot konusuna şu bakış açısıyla yaklaşıyor: “Şirket Türkiye’de kurulmuş ve burada faaliyet gösteriyorsa, burada bizim vatandaşımız çalışıyor, istihdam sağlanıyor, vergi geliri elde ediliyor, ihracat yapılıp döviz kazanılıyor.”

s b6cded239164c74eda30fb49215cf036bd8e7387

Son olarak da, ‘Yapabiliyorsak bu ülkeyle olan ticareti durduralım’ diyor ve ekliyor: 

Bakın İsrail’in süpermarket zincirleri bu yönde adım attı bile. Biz de atalım. Burada üretilen ürünlerle uğraşmayın! Gelin ticarete odaklanalım. Eğer yapabiliyorsak, durduralım bu ticareti. Ama bakın zararlı çıkarız. İlk dokuz ayda İsrail’e 4,2 milyar dolarlık mal satmışız ama aldığımız malların tutarı 1,3 milyar dolar.

2013-2023 döneminde (2023 ilk 9 ay sadece) ithalat-ihracat seyri bu şekilde görünüyor.

s 190d36858130a4b41c70570045101829b6573c0c

Aktaş, finalde de “Türkiye aradaki farkı elbette bir şekilde yerine koyar” derken, yeni pazarlar bulmak kolay değil, ticareti durdurmak hiç kolay değil derken,

s b95efdb94226d2e32e66c9fa68c75f0c16e3e02d

“Türkiye’de bizim mühendisimizin, işçimizin çalıştığı, bizim araçlarımızla taşınan, bizim ihracat hanemize yazılan ürünleri üreten tesislerle uğraşmaktansa, mümkün oluyorsa ticareti durdurmak çok daha az olumsuz etki doğuracak bir adımdır” diye de bitiriyor.

s 73b209ad431136707ed533057409c2d70ebe8001
Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.