enflasyonemeklilikötvdövizakpchpmhp
DOLAR
31,3634
EURO
34,0393
ALTIN
2.103,21
BIST
9.097,15
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Az Bulutlu
12°C
İstanbul
12°C
Az Bulutlu
Pazar Az Bulutlu
15°C
Pazartesi Gök Gürültülü
14°C
Salı Hafif Yağmurlu
11°C
Çarşamba Az Bulutlu
13°C

TÜİK’ten İtiraf Gibi Hesaplama: Enflasyonda Hissedilen 129, Açıklanan 64!

2021 yılında enflasyondaki hızlanmayla tartışmaların odağına yerleşen TÜİK’ten açıklanan enflasyonla hissedilen enflasyon arasındaki farkın 2 kat olduğu itiraf gibi bir hesaplamaya yansıdı. Bağımsız akademisyenlerin hesapladığı ENAG enflasyonunun 2 …

TÜİK’ten İtiraf Gibi Hesaplama: Enflasyonda Hissedilen 129, Açıklanan 64!
23/01/2024 10:20
1
A+
A-

2021 yılında enflasyondaki hızlanmayla tartışmaların odağına yerleşen TÜİK’ten açıklanan enflasyonla hissedilen enflasyon arasındaki farkın 2 kat olduğu itiraf gibi bir hesaplamaya yansıdı. Bağımsız akademisyenlerin hesapladığı ENAG enflasyonunun 2 kat farklı olmasının nedeni de bir şekilde açıklanmış oldu. TÜİK’in Tüketici Eğilim Anketi’ndeki sorulardan yola çıkarak yapılan hesaplamada ‘hissedilen enflasyon oranını’ farkı, tüketim alışkanlıkları ve harcama kalıpları nedeniyle açılıyor.

2021 yılında enflasyonda başlayan hızlanma verilere yansımadığından şikayet ediliyordu.

s e4a80c90d2bae9a8598f66146dbeab1184afe3f3

Tüm resmi zam hesaplamalarının TÜİK, TÜFE ve ÜFE verilerine göre yapılmasından kaynaklı artan tartışmaları TÜİK sürekli reddediyordu. Ancak yapılan bir hesaplamada ortaya çıkan fark durumu gözler önüne serdi.

“Enflasyonda 2 kat fark hissediliyor.”

s a09e7f0f67d20492972a9d86c78dad7c8f6287fb

Ekonomim’den Maruf Buzcugil’in köşesine taşıdığı farka göre TÜİK, hissedilen enflasyonun açıklanan enflasyondan 2 kat yüksek olduğunu hesapladı. 

TÜİK, oluşan farkın vatandaşın resmi verilere güvensizlik duymasını sağladığını bu durumun tüm ülkelerde de geçerli olduğunu da not düştü.

TÜİK’in hesaplamalarında son olarak 2023 yılı enflasyonu yüzde 64,7 olarak açıklandı. Ancak ENAG bunu yüzde 127 olarak hesaplamıştı.

s 79d25eb430f4c33abca8b40636410114fc93f112

Özellikle 2021 yılında başlayan TÜİK tartışmalarında ENAG ile bu fark hep korunurken, vatandaşın da güvensizliği siyasetin de malzemesi olmuştu. 

TÜİK’in açıkladığı yüzde 64,77 olan TÜFE’nin yüzde 129,4 seviyesinde hissedildiği yine TÜİK tarafından hesaplandı.

Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) veri serilerine erişim bulunmazken, TÜİK, İTO ya da KKTC verileri arasındaki yapısal fark özellikle 2021 sonrası açılmıştı.

s 7dd40b2fd4217d35e1f37696ec17c788e0e913d0

Ekonomim verilerine göre, TÜİK yetkililerinin açıklama ve sunumlardan derlenen bilgilerde, Avrupa Merkez Bankası ECB gibi resmen bir açıklama yapılmasa da tüketim alışkanlıkları ve harcama kalıpları ‘hissedilen enflasyonun’,  ‘açıklanan enflasyondan’ 2 kat yüksek olduğunu ortaya çıkardı.

2004 yılında başlayan, 2008’de krizle derinleşen 2020’de pandemiyle yolları ayrılan açıklanan ve hissedilen enflasyon farkını ECB ortaya koyuyor. ECB verileri ülkelere göre değişirken, hissedilen enflasyonun resmi enflasyondan 5 kat daha yüksek çıkabildiği görülüyor.

s 4933ad639cd3bb1986382f5f362c1762120ce24d

Çalışmalarda enflasyondaki farkın nedenleri ise,

s 8a9f45e60a5fb5195bd28c83f80f0857f562e0fb
  • Gelir seviyelerine göre harcama kalıpları ve tüketim alışkanlıkları değişiyor. Ancak enflasyon hesaplamasında en çok kullanılan mal ve hizmetler üzerinden hesap yapılıyor. 

  • Enflasyon sepetinde yer alan maddelerin aylık ve yıllık olarak farklı fiyat hareketleri hesaplanırken, bireyler kendi tüketim sıklıklarına göre fiyatlara odaklanıyor (Bebeği olan birinin bez ve mama fiyatlarına odaklanması, kedisi olan birinin mama ve kum fiyatlarına odaklanması gibi.) 

  • Sepetteki fiyatların birbirlerine göre değişkenliği etkili oluyor (Kiranın her ay artmaması, ancak et fiyatlarının değişmesi gibi.)

  • Enflasyon aylık veya yıllık artışları gösterirken, kişileri 3-5 hatta 15 yıl önceki fiyatları hatırlayabiliyor.

TÜİK, ENAG verileriyle ilgili de kapsamlı değerlendirmeler yaparken, seçim sonrası aylık bazda ENAG’ı aşması örnek gösteriliyor.

s b7d96ff618098476de8270487178c1ffd70fdd89

Ekonomistlerin beklenti ve hesaplamalarıyla TÜİK verilerinin uyumlu olduğuna dikkat çekilirken, ekonomi yönetimine yapılan bir sunumda, ENAG’ın sitesinde Tüketici Fiyat Endeksi hesaplaması için geçerli olan yöntem ve uygulamalara ilişkin bilgilerin paylaşılmadığına da dikkat çekiliyor.

ENAG’ın oluşturduğu sistemin sadece internet üzerinden olması halinde ciddi kapsam eksikliği sorunu içerdiği de belirtiliyor.

s a3ed351577efdf5b223b974ff7e73deff4aa5e45
ETİKETLER:
Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.