bilmediklerimiz enflasyon emeklilik ötv döviz deva akp chp mhp covid korona virüs gazete manşetleri haber
DOLAR
13,5374
EURO
15,2697
ALTIN
774,15
BIST
1.981
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Sağanak Yağışlı
17°C
İstanbul
17°C
Sağanak Yağışlı
Çarşamba Sağanak Yağışlı
13°C
Perşembe Çok Bulutlu
15°C
Cuma Sağanak Yağışlı
17°C
Cumartesi Parçalı Bulutlu
17°C

Son dakika! Bu bir ölüm kalım meselesi! Röntgeni çekildi

Gökhan Karakaş – Marmara Denizi’ni tesiri altına alan deniz salyası (müsilaj) yoğunluğu uzmanları huzursuz ediyor. Yüzeyde sarı-kahverengi …

Son dakika! Bu bir ölüm kalım meselesi! Röntgeni çekildi
07/06/2021 07:22
0
A+
A-
60bd970455428527bcbaefce

Gökhan Karakaş – Marmara Denizi’ni tesiri altına alan deniz salyası (müsilaj) yoğunluğu uzmanları huzursuz ediyor. Yüzeyde sarı-kahverengi renklerde görülen yapışkan kümelerin su altında yarattığı tahribat kameralara yansırken tahribatın merkezi Doğu Marmara’ya İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi bilimsel sefer düzenledi.

60bd96b355428527bcbaef97

Dört körfez ve çok sayıda koya sahip olmasına karşın deniz hareketleri çok zayıf olan hassas bölgeye gitmeden evvel tüm dataları hassasiyetle tarayan bilim insanları, araştırma gemisi R/V Yunus S ile hareket etti. Dekan Prof. Dr. Melek İşinibilir Okyar’ın liderliğinde Prof. Dr. Saadet Karakulak ve Dr. Öğretim Üyesi Uğur Uzer’in katıldığı bilimsel seferde 4 araştırma vazifelisi ve doktora öğrencisi vazife aldı.

60bd96b355428527bcbaef9b

Bilim gemisi R/V Yunus S, 1994’ten bu yana 30 deniz istasyonu ortasında toplam 135 mil (250 km) yaptı. Marmara Denizi’nin kaldıramayacağı kirliliğin oluşturduğu deniz salyasının en çok etkilediği ekosistemlerden Prens Adaları’yla başlayan bilim insanları birinci ölçümleri Burgazada ardında gerçekleştirdi.

60bd96b355428527bcbaef9d

BALIKLAR TERK EDİYOR

Bilim grubu, gelişmiş teknomoji eseri olan ve 2000 metreye kadar indirilebilen CTD ile 5 başlıkta (derinlik, çözünmüş oksijen, PH, sıcaklık, tuzluluk ve iletkenlik) datalar elde etti. Müsilaj felaketinden sonra en kıymetli datanın çözünmüş oksijen olduğunu söyleyen Prof. Dr. Melek İşinibilir Okyar, sonuçların olağanın altında olduğunu söyledi. Prof. Dr. Okyar, tespit ettikleri tehlikeyi şöyle ayrıntılandırdı:

60bd96ba55428527bcbaefc6

“Çözünmüş oksijen canlı ömrü için koşul. Bizim nefes almaya deniz canlılarının da çözünmüş oksijene muhtaçlığı var. Öncelikli maksadımız çözünmüş oksijenin tespiti. Ne yazık ki olağanın altında sonuçlar aldık. Litrede 2-3 miligram olması gereken çözünmüş oksijen daha birinci istasyonumuzun 35 metresinde yalnızca litrede 1 mg/L. 80 metrede ise bu oranın 0.8 mg/L’ye düşmesi denizde oksijenin bitmek üzere olduğunu gösterdi.

60bd96b355428527bcbaef99

Körfezin girişi Eskihisar- Yelkenkaya’da ise oranın 0.7mg/L’ye düşmesi bizleri çok düşündürüyor. İnsan kaynaklı kirlilikle çaba edilmezse karşılaşacağımız sonuçları düşünmek istemiyorum. Su altı hayatı çok azalmış, besin zincirinin vazgeçilmezi zooplankton (hayvansal plankton) tükenmiş.

60bd96b555428527bcbaefa1

Oksijenin azlığı ve besin ölçüsündeki düşme sebebiyle balıklar ortamı terk ediyor. Oksijenin azalmasıyla tabanda canlı organizmalar ölebilir. Ölen bu canlıların bakteriyel aktivitelerle ayrışmasıyla kritik derecelerdeki çözünmüş oksijen oranı düşer. Bu olayın ilerlemesiyle hidrojen sülfür oluşabilir.”

60bd96b555428527bcbaef9f

‘TÜR ÇEŞİDİ AZ OLSA DA HÂLÂ HAYAT VAR’

“Dalgıçlardan ve balıkçılardan sualtındaki yok oluş hakkında fikir edinmiştik” diyen Prof. Dr. Melek İşinibilir Okyar, canlıların gereksinimi çözünmüş oksijenin bu kadar düşük olmasına karşın kimi canlıların Marmara’da olduğunu gördüklerini söyledi. Okyar, “Yaptığımız trol ağında kırlangıç, berlam, istavrit üzere balıkları gördük. Yavru mahmuzlu köpekbalığı umutlarımızı arttırdı.

60bd96b555428527bcbaefa3

Deniz kirpisi(kestanesi) tipinin çokluğu gözümüzden kaçmadı lakin ağların gözlerini kaplayan çamur katmanı müsilaj en büyük gerçeklik. Cins çeşitliliğinin azlığı bizi düşündürdü lakin birkaç canlı Marmara Denizi için çok geç olmadığını hatta tedbirlerle ekosisteme talih verilmesi gerektiğini gösterdi bize. Çabucak yeni bir atık idare sistemi geliştirmeli, Marmara Denizi’ni kirleticilerinden kurtarmalıyız. Marmara Denizi’ne kendini yenilemesi ve maviliklere kavuşması için yardım etmeliyiz. Zira bilim pes etmez ve bizler vazgeçmeyiz” dedi.

60bd96b655428527bcbaefac

‘İLERİ TEKNOLOJİ ATIK TESİSİ KURULMALI’

Prof. Dr. Melek İşinibilir Okyar, 3 gün süren bilim seferinden elde edilecek sonuçların modeller üzerinde deneneceğini, geçmiş yıllarla karşılaştırılacağını ve alınan örneklerin laboratuvar ortamında incelenerek ayrıntılı bir rapor halinde sunulacağını belirtti. Prof. Dr. Okyar ve Prof. Dr. Karakulak birinci datalar eşliğinde çözünmüş oksijeni yok eden müsilajla çaba için tavsiyelerde bulundu:

60bd96b555428527bcbaefa6

“Evsel, ziraî ve endüstriyel atıklar tespit edilmeli, derin deşarj kaldırılmalı. İleri teknoloji arıtma tesisleri kurulmalı. Susurluk Irmağı üzere tarım alanlarından gelen akarsuların kimyasal atıkları istikametinden takip edilmeli.

60bd980355428527bcbaefd0

Kıyısal düzenleme yapılmalı, kıyı alanları doldurulmamalı. Biyoçeşitliliğin varlıklı olduğu alanlar sert yere dönüşmemeli. İnşaat alanlarından çıkan hafriyatlar denize dökülmemeli. Her türlü gemicilik ve denizcilik (balast suları) denetlenmeli.

60bd980455428527bcbaefd3

Yasağa karşın yapılan trol avcılığı Marmara Denizi için konuşulmamalı bile. Sürdürülebilir ve klasik balıkçılık desteklenmeli. Her birey iklim değişikliği için karbon salınımını ve karbon ayak izini azaltmalı. Marmara Denizi üzerindeki insan yükünü azaltmak için çöpler denize atılmamalı. Plastik kirliliğiyle çaba aktif uygulanmalı.”  

60bd96b655428527bcbaefa8

‘ADRİYATİK’TE 7 ÜLKE BAŞARDI, BİZ DE BAŞARIRIZ’

Müşahedelerini paylaşan Prof. Dr. Saadet Karakulak ise Adriyatik Denizi’nde yaşanan müsilaj kirliliğini örnek verdi:

60bd96b655428527bcbaefaa

“1800’lerden beri Adriyatik Denizi’nde müsilaj rapor edilir. Adriyatik Denizi’nin insan baskısının olduğu kıyısal alanlarda 1990’larda ağır müsilaj görüldü. 7 ülkenin ortak hareket etmesiyle denetim altına alındı. Marmara tüm sonları tek ülkeye yani bize ilişkin deniz. Lokal idareler, bakanlıklar ve üniversiteler ortak  eyleme geçerek Marmara Denizi’ni kurtaracak radikal kararlar almalı. Çözünmüş oksijenin tıp çeşitliliğini nasıl etkilediğini gördük. Körfez girişinden itibaren aralıkla yüzeyde kendisini gösteren müsilaj tabana çökerek canlı hayatını tehdit ederek biyoçeşitliliği yok ediyor.”

60bd96b655428527bcbaefae

CİHAT ASLAN – YALOVA – Sanayi kenti Kocaeli’nin akabinde yolumuzu Marmara Denizi’ne kıyısı olan ve tatil beldeleri ile bilinen Yalova’ya çevirdik. Yalova’da Altınova ilçesinin en hoş plajlarından Hersek’te müsilaj, rüzgârın tesiriyle denizin açıklarına kadar ilerledi. Müsilajın şu anda Yalova’da beyaz katmanla bulunduğu tek yer Altınova Tersaneleri ile Topçular İskelesi ortasındaki bölge.

60bd96b855428527bcbaefb6

RÜZGÂRLA DAĞILDI FAKAT…

Yalova merkezde ise müsilaj, deniz üzerinde küçük kesimlere ayrılmış. Bir hafta evvel boş olan parklar, sıcak havanın da tesiriyle ağzına kadar doldu. Çocuklarıyla kıyıya gelen vatandaşlardan Elif Yılmaz, iki hafta evvel parkın boş olduğunu söyleyerek, “Hemen yandaki limanı ve kıyısı müsilaj kaplamıştı. Müsilaj rüzgârla dağılınca çocuklarımızla dışarı çıktık” dedi.

60bd96b755428527bcbaefb0

Yalova Merkez’den sonra yolumuzu kış aylarında 13 bin, yaz aylarında ise nüfusu 250 binin üzerine çıkan Çınarcık’a çevirdik. Yaklaşık bir hafta evvel Çınarcık kıyısı baştan başa müsilajla kaplıydı. Fakat şu an müsilajın denizin altına inmesi ve rüzgârlarla denizin açıklarına ilerlemesiyle beşerler denize rahatça giriyor.

60bd96b755428527bcbaefb2

Kıyıda yer yer müsilaj kalıntıları kalan Çınarcık’ta en büyük mağduriyeti tekrar etraftaki esnaf çekiyor. Kime sorsak hem pandemi hem de müsilajdan keder yanıyor. Kıyıda kafe işleten Mehmet Bayram, “Durumumuz şu anda güzel. İki hafta evvel kıyıya beşerler oturmaya bile gelmiyordu. Salya gelince beşerler kıyıdan uzaklaştı, salya gidince tekrar döndü” diye konuştu.

60bd96b855428527bcbaefb4

Bölgedeki emlakçılar, müsilajın tekrar gelmesi halinde plajların ve kiraladıkları yazlıkların boş kalacağından kaygılı. Konuştuğumuz ve ismini vermek istemeyen bir emlakçı, “Müsilajın haberlere bahis olmasının akabinde iki hafta boyunca pek istek olmadı.

60bd96b855428527bcbaefb8

Şu an müsilaj fazla yok. O salya bir geldi mi 2-3 hafta kıyıdan çıkmayacak. Var olan rezervasyonlar da iptal edilecek” diye kaygı yandı. Bir öteki emlakçı ise, “Müsilajın bu türlü tatil kentlerine ziyan vereceği kaçınılmaz. Arayanlardan kimileri orada müsilaj var mı? diye soruyor” dedi.

60bd96b955428527bcbaefba

EMLAKÇILAR DA KAYGILI

Yalova Emlak Komitecileri Derneği Lideri Hayrettin Yılmaz, kıyıya salyalar yığılınca emlakçıların kendisini aradığını belirterek, şunları söyledi: “Piyasada bir hareketlenme var. Ancak şayet bu müsilaj devam ederse külliyen soruna düşeriz. Tatil bölgelerinde bu salyaların devam etmesi durumunda kimse emlak kiralamaz. Kıyıya salya vurdu mu emlakçı arkadaşlar arıyor. Pandemi nedeniyle aslında turizm kaybetti, müsilajla birlikte daha da makus olacağa benziyor. Buna tedbir olmazsa genel olarak Marmara biter. Buna Yalova ve tatil beldeleri de dahil.”

60bd96b955428527bcbaefbf

‘TURİZM DÖNEMİ 45 GÜN SÜRÜYOR’

Çınarcık’tan sonra yolumuzu Yalova’nın denize kıyıları olan tatil beldeleri Esenköy ve Armutlu’ya çevirdik. Bu iki ilçe de haftalar evvel müsilajla başı sıkıntıda olan Yalova’nın iki ilçesiydi. Şu an yalnızca ilçenin kıyı kesitinde yer yer müsilaja rastlanırken, kıyıları beyaza büründüren salya açık denizlere geçti.

60bd96bb55428527bcbaefcb

Yalnızca tatil periyotlarında esnafın iş yapabildiği Armutlu’da müsilajın hortlaması ile işlerinin etkileneceğini belirten işletmeci Ali Yıldırım, “Burada turizm 45 gün sürüyor. Bir-iki hafta evvel müsilajdan kıyı görünmüyordu. Bu sene turizm bitti derken, daha yeni deniz toparlanmaya başladı. Müsilaj bu türlü devam ederse turizm esnafı çok büyük zahmet çeker” dedi.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

Enable Notifications    OK No thanks