DOLAR
33,0413
EURO
35,9402
ALTIN
2.546,09
BIST
11.156,20
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Parçalı Bulutlu
33°C
İstanbul
33°C
Parçalı Bulutlu
Pazar Açık
34°C
Pazartesi Hafif Yağmurlu
31°C
Salı Parçalı Bulutlu
31°C
Çarşamba Parçalı Bulutlu
30°C

Merkez Bankası 2024 için yol haritasını belirledi! İşte 57 maddelik tam metin

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) 2024 yılı Para ve Kur Siyaseti Raporu yayımlandı. Önümüzdeki yılın yol haritası niteliğinde olan raporda dikkat çeken sözler yer aldı. Merkez Bankası 2024 yılında sadeleşme sürecinin devam edeceğini …

Merkez Bankası 2024 için yol haritasını belirledi! İşte 57 maddelik tam metin
29/12/2023 11:12
2
A+
A-

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) 2024 yılı Para ve Kur Siyaseti Raporu yayımlandı. Önümüzdeki yılın yol haritası niteliğinde olan raporda dikkat çeken sözler yer aldı.

Merkez Bankası 2024 yılında sadeleşme sürecinin devam edeceğini, nakdî sıkılıkla birlikte miktarsal sıkılaşmanın da sterilizasyon araçlarının çeşitliliği artırılarak sürdürüleceğini açıkladı. ‘Para siyaseti ve iletişimi’ başlıklı ana kısımda TCMB para siyasetinin enflasyonu orta vadede yüzde 5’lik gayeye ulaştıracak formda oluşturulacağı belirtildi.

TCMB’nin temel gayesinin fiyat istikrarını sağlamak olduğu belirtilen raporda, “Sahip olunan tüm araçlar bu hedef doğrultusunda kullanılmaya devam edilecektir. Fiyat istikrarını destekleyici bir öge olarak finansal istikrar da gözetilecektir.” denildi.

57 unsurluk tam rapor şöyle:

PARA SİYASETİ VE İLETİŞİMİ

1. Merkez bankalarının toplumsal refah artışına en büyük katkısı fiyat istikrarının sağlanmasıyla gerçekleşir. Bu çerçevede, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) temel gayesi fiyat istikrarını sağlamak ve sürdürmektir. Sahip olunan tüm araçlar bu hedef doğrultusunda kullanılmaya devam edilecektir. Fiyat istikrarını destekleyici bir öge olarak finansal istikrar da gözetilecektir.

2. Enflasyon hedeflemesi rejimi çerçevesinde, Hükümet ile birlikte belirlenen enflasyon amacı yüzde 5 olarak korunmuştur. TCMB’nin hesap verme yükümlülüğünün bir ögesi olan belirsizlik aralığı, evvelki yıllarda olduğu üzere amaç etrafında her iki istikamette 2 yüzde puan olarak korunmuştur. Para siyaseti enflasyonu orta vadede bu gayeye ulaştıracak formda oluşturulacaktır.

3. Enflasyonun gelecek periyottaki seyri konusunda iktisadi ünitelere rehberlik etmesi öngörülen göstergeler, kısa vadede enflasyon varsayımları, orta vadede ise enflasyon maksadıdır. Enflasyon Raporu’nda açıklanan kestirimler enflasyon beklentilerine yönelik referans oluşturma fonksiyonuyla orta maksat olarak kullanılacaktır.

4. Yıl içinde enflasyon gelişmelerine ait kapsamlı değerlendirmeler Enflasyon Raporu aracılığıyla kamuoyuyla paylaşılacaktır. Yıl sonunda gerçekleşen enflasyonun belirsizlik aralığının dışında kalması durumunda ise hesap verebilirlik unsuru gereği Hükümet’e “Açık Mektup” yazılacaktır.

5. Bir hafta vadeli repo ihale faiz oranı, TCMB’nin temel siyaset aracı olmayı sürdürecektir.

6. Dezenflasyonun en kısa müddette tesisi, enflasyon beklentilerinin çıpalanması ve fiyatlama davranışlarındaki bozulmanın denetim altına alınması için 2023 yılı ikinci yarısında nakdî sıkılaştırma süreci başlatılmıştır.1

7. Fiyat istikrarının kalıcı tesisi için gereken nakdî sıkılık seviyesi, enflasyonu Enflasyon Rapor’larında öngörülen patikaya, orta vadede ise yüzde 5 gayesine ulaştıracak halde gerektiği sürece korunacaktır.

8. Mali sıkılık ve nakdî transfer, likidite gelişmeleri yakından takip edilerek miktarsal sıkılaştırma kararları ile desteklenebilecektir. Miktarsal sıkılaştırma adımlarına, kullanılan sterilizasyon araçlarının çeşitliliği artırılarak devam edilecektir.

9. Para siyaseti kararları, makro ve mikro seviyede fiyatların detaylı tahlili, enflasyon beklentileri ve fiyatlama davranışları, para siyasetinin etkileyebileceği talep ögeleri, arz taraflı gelişmeler, iç-dış istikrar, tasarruf eğilimi ve krediler dahil olmak üzere finansal şartlar ile likidite ve fiyat istikrarını etkileyen öteki tüm unsurlardaki gelişmeler dikkate alınarak oluşturulacaktır.

10. Para Siyaseti Konseyi (PPK) toplantısı öncesindeki yedi günlük müddet “sessiz dönem” olarak isimlendirilmekte olup, bu mühlet içinde para siyasetine yönelik dış irtibat yapılmamaktadır. Bu periyot içerisinde PPK toplantısına hazırlık emeliyle karar alma sürecine teknik girdi sağlayan üniteler PPK’ya kapsamlı tahlil ve değerlendirmeler yapmaktadır.

11. PPK, evvelden açıklanan bir takvim çerçevesinde 2024 yılında 12 toplantı yapacaktır. Para siyaseti kararı ile kısa münasebeti, İngilizce çevirisi ile birlikte, toplantı ile birebir gün saat 14.00’te; PPK’nın detaylı değerlendirmelerini içeren toplantı özeti ise toplantıyı takip eden beş iş günü içinde TCMB internet sayfasında yayımlanacaktır.

12. Para siyaseti irtibatına, şeffaflık, hesap verebilirlik ve öngörülebilirlik prensipleri doğrultusunda devam edilecektir.

13. Para siyasetinin temel irtibat araçları PPK duyuruları ve Enflasyon Raporu’dur. Enflasyon Raporu’nun yılda dört kez yayımlanmasına ve para siyaseti uygulamalarının kamuoyu ile irtibatının aktif bir formda yapılabilmesi hedefiyle bilgilendirme toplantılarıyla tanıtılmasına devam edilecektir.

14. TCMB’nin faaliyetleri, para siyaseti uygulamaları ve periyoda has gelişmeler hakkında Lider tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komitesi’nde yapılan sunumlar sürdürülecektir.

15. Lider, Lider Yardımcıları ve teknik içerikli bahislerde görevlendirilen TCMB mensupları tarafından öteki platformlarda yapılan sunum ve konuşmalar bağlantı siyasetinin bileşeni olmaya devam edecektir.

16. Finansal İstikrar Raporu, TCMB’nin bir öbür kıymetli bağlantı aracı olmaya devam edecektir.

17. Bunun yanı sıra, aylık enflasyon gelişmelerini alt kalemler prestijiyle özetleyen Aylık Fiyat Gelişmeleri Raporu’nun, resmi fiyat istatistiklerinin açıklanması ile PPK toplantısı ortasında geçen mühlet zarfında aylık enflasyon gelişmelerinin kamuoyu tarafından daha sağlıklı biçimde yorumlanmasına katkıda bulunması emeliyle, bir bağlantı aracı olarak kullanılması sürdürülecektir.

18. Bunlara ek olarak, para siyaseti, makroihtiyati çerçeve, Türk lirası ve döviz likiditesi idaresine ait kamuoyuyla paylaşılan duyurular irtibatın kıymetli ögeleridir.

19. TCMB irtibatının kıymetli maksat kümelerinden olan basın, yatırımcılar, akademik çevreler ve genel kamuoyu ile bağlantı sürdürülecektir. Gerçek ve finansal kesim temsilcileri, yurt içi ve yurt dışı kuruluşlar ve TCMB siyasetlerinin tüm paydaşları ile etkileşim sağlamak üzere siyaset çerçevesi ve makroekonomik görünüm hakkında bilgilendirmeler yapılacaktır. TCMB, memleketler arası tesir alanını genişletmek emeliyle, milletlerarası kuruluşlar ve platformlar ile öbür merkez bankaları üzere yurt dışı paydaşlarıyla faal irtibatını sürdürecektir. Bu kapsamda, enflasyon, para siyaseti, finansal piyasalar ve bankacılık üzere hususlarda teknik sunumların yapılacağı Yatırımcı Günleri düzenlenecektir.

20. TCMB tarafından yayımlanan çalışma bildirimleri, ekonomi notları, Merkezin Güncesi platformundaki blog yazıları, Herkes İçin Ekonomi mikrositesinde yayımlanan içerikler ve TCMB’nin faaliyetleri ile para siyaseti uygulamaları hakkında çeşitli platformlarda yapılan sunumlar, seminer ve başka etkinlikler de kamuoyunun bilgilendirilmesinde değerli bir hisseye sahip olacaktır.

21. TCMB, sahip olduğu öbür irtibat kanallarına ek ve onları destekleyici olarak toplumsal medya hesaplarını tesirli birer bağlantı kanalı olarak kullanmaya devam edecektir. Kelam konusu hesaplar aracılığıyla TCMB’nin aldığı siyaset kararları ve münasebetleri, uygulamaları, yayınları ve kurumsal haberler duyurulmaktadır. Bu kapsamda, TCMB duyuruları, raporları ve kullanılan para siyaseti araçları hakkında özet bilgilerin yer aldığı içerikler toplumsal medya üzerinden kamuoyuyla paylaşılacaktır. Ayrıyeten, toplumsal medyada yapılan paylaşımlar ile farklı amaç kitlelerin ekonomik tahliller, kavramlar ve TCMB tarafından düzenlenen etkinlikler üzere gibi bahisler hakkında bilgi sahibi olmaları sağlanacaktır.

22. Uygulanan para siyasetinin aktifliğinin artması için ilgili tüm paydaşlarla yüksek eşgüdüm içinde çalışılmaya devam edilecektir. TCMB, enflasyonun para siyasetinin tesir alanı dışında kalan nedenlerine yönelik yapısal ve erken ihtar niteliğindeki tahlillerini ve bulgularını da kamuoyu ve ilgili kurumlarla paylaşmayı sürdürecektir.

23. Siyaset kararlarını yakın ve gerçek vakitli bilgiler ile bilimsel temeli güçlü tahliller ışığında şekillendirmek ve sürdürülebilir fiyat istikrarına katkı sağlamak gayesiyle oluşturulacak araştırma gündemi kamuoyu ile paylaşılacak; TCMB’nin akademik çalışmaları destekleme faaliyetleri siyaset tasarım süreçlerini güçlendirmek için en verimli halde kullanılacaktır.

MAKRAİHTİYATİ SİYASET ÇERÇEVESİ

24. Piyasa düzeneğinin fonksiyonelliğini artırmak ve makro finansal istikrarı güçlendirmek maksadıyla 2023 yılının ikinci yarısında mikro ve makroihtiyati siyaset çerçevesinde kapsamlı sadeleşme adımları atılmıştır.

25. Makroihtiyati çerçevede yapılan değerli sadeleşme adımları ortasında toplam mevduatın içinde Kur Muhafazalı Mevduat (KKM) ve Türk lirası mevduatın hissesine ve yabancı para (YP) mevduattan KKM’ye dönüşüm oranına nazaran düzenlenen ilave/indirimli menkul değer tesisi, Türk lirası ticari kredi kullandırımına ve harcama mukabili kredi kullanımına ait menkul değer tesisi ile kredi faiz/kâr hissesi oranına nazaran menkul değer tesisi uygulamalarının sonlandırılması ve yabancı para yükümlülüklere uygulanan menkul değer tesis oranının düşürülmesi yer almaktadır.

26. Bu çerçevede, menkul değer tesisi düzenlemesi kıymetli ölçüde sadeleşerek mevcut durumda ek bir menkul değer talebi yaratmayacak seviyeye gelmiştir. Uygulanan nakdî sıkılaştırma sürecine sadeleşme adımlarının da eşlik etmesi ile birlikte tahvil getirileri yükselmiş ve getiri eğrisi para siyaseti duruşunu yansıtmaya başlamıştır.

27. Mevcut makroihtiyati çerçevenin tüm bileşenlerinin enflasyon, faizler, döviz kurları, rezervler, beklentiler ve finansal istikrar üzerindeki yansımaları kıymetlendirilerek ve tesir tahlillerine dayanılarak sadeleşme süreci 2024 yılında da devam edecektir.

28. Yabancı para yükümlülükler üzerinden menkul değer tesisinin kademeli olarak azaltılmasına devam edilecektir. KKM hesaplarından Türk lirası hesaplara geçişin güçlenmesiyle bu alandaki düzenlemelerde de sadeleşme yapılacaktır.

29. Türk lirası varlıklara olan talebin desteklenmesi ve makro finansal istikrarın güçlendirilmesine katkı sağlanması için, toplam mevduat içerisinde Türk lirası mevduatın hissesinde artış ve KKM hesaplarından Türk lirası hesaplara geçiş amaçları, sadeleşme sürecinde 2023 yılı ağustos ayından bu yana para siyaseti adımlarını desteklemiştir.

30. Nakdî transfer düzeneğinin aktifliğini artıran bu uygulamalar sonucunda ağustos ayından itibaren KKM bakiyesi yüzde 22 azalırken, Türk lirası mevduatın toplam mevduat içindeki hissesinde 15 Aralık prestijiyle 9 puan artış olmuştur.

31. 2024 yılında piyasa sisteminin fonksiyonelliğinin artması, döviz kurlarında istikrarın korunması ve dezenflasyon sürecinin belirginleşmesiyle birlikte KKM’ye yönelik talebin azalmaya devam edeceği ve Türk lirası varlıklara olan talebin güçleneceği öngörülmektedir.

32. Ayrıyeten, 2024 yılında, Türk lirası mevduatın önceliklendirilmesine yönelik atılacak adımlarla bankacılık sisteminde Türk lirası mevduatın hissesinin yüzde 50’ye yükselmesi ve KKM bakiyesindeki gerilemenin devam etmesi hedeflenmektedir.

33. Seçici kredi siyasetleri 2023 yılında para siyaseti transfer sisteminin fonksiyonelliğini artırmak, iç talepte dengelenme sağlamak ve ihracat/yatırım faaliyetlerini desteklemek hedefiyle faal bir formda kullanılmıştır. Bu kapsamda, Türk lirası ticari kredilerde (ihracat, yatırım, tarım, esnaf, kamu kurum ve kuruluşları ile zelzele bölgesine yönelik krediler hariç) aylık yüzde 2,5, gereksinim kredilerinde aylık yüzde 3 ve taşıt kredilerinde aylık yüzde 2 büyüme sonunu aşan bankalar için menkul değer tesis yükümlülüğü uygulanmıştır.

34. Kredi kompozisyonunun dezenflasyon sürecini ve makroekonomik istikrarları gözetici bir çerçevede şekillenmesi sağlanacaktır. Finansal şartlardaki sıkılaşmanın, finansmana erişim üzerindeki ikincil tesirleri yakından takip edilecek, seçici kredi siyasetleri bilhassa yatırım, üretim ve ihracata yönelik faaliyetleri destekleyecek formda sürdürülecektir. Bu süreçte, sıkılaşan finansal şartların dar gelirli kesite tesirini azaltmaya yönelik önlemler alınabilecektir.

TÜRK LİRASI VE DÖVİZ LİKİDİTESİ YÖNETİMİ

35. 22 Aralık 2023 prestijiyle sistemin fonlama gereksinimi 1.266,6 milyar Türk lirası (TL) düzeyindedir. Sistemin fonlama gereksinimi yıl boyunca 215,4 milyar TL yükselmiş olup kelam konusu artışın temel belirleyicileri; miktarsal sıkılaştırma kapsamında yapılan zarurî karşılık düzenlemeleri, emisyon hacmi ile Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın (Hazine) net iç borçlanma fiyatındaki yükseliş olmuştur. KKM süreçleri, ihracat bedelleri, reeskont kredileri, öteki döviz kazandırıcı süreçler ve direkt Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) alımları ise sistemin fonlama gereksinimini azaltan ögeler olmuştur.

36. TCMB fonlaması, Açık Piyasa Süreçleri (APİ) ile döviz ve altın karşılığı gerçekleştirilen swap süreçleriyle gerçekleştirilmektedir. Bu kapsamda, 2023 yıl başı prestijiyle 883,4 milyar TL olan swap süreç meblağı, 612,9 milyar TL artış göstererek 22 Aralık 2023 tarihi prestijiyle 1.496,4 milyar TL düzeyine yükselmiştir. 2023 yıl başı prestijiyle 167,8 milyar TL olan net APİ ise 397,6 milyar TL azalış göstermiş ve 22 Aralık 2023 prestijiyle piyasadan APİ yoluyla net 229,7 milyar TL sterilize edilmiştir.

37. KKM kur farkı ödemeleri ve TL karşılığı döviz süreçleri nedeniyle 2023 yılının ikinci yarısından itibaren, birtakım devirlerde sistemde TL likidite fazlası oluşmuş ve TCMB APİ’de net borç alan pozisyonuna geçmiştir. Oluşan likidite fazlası nakdî transfer sistemin aktifliğini artırmak hedefiyle çeşitli araçlarla sterilize edilmiştir. Bu çerçevede;

  • KKM hesaplarına zarurî karşılık getirilmiş, akabinde mecburî karşılık oranları vadeye nazaran farklılaştırılarak artırılmıştır.
  • Döviz cinsinden mevduat için Türk lirası cinsinden tesis edilmek üzere ek zarurî karşılık uygulaması getirilmiştir.
  • 22 Aralık 2023 tarihinden itibaren Türk lirası depo alım ihaleleri düzenlenmeye başlanmıştır.

38. Hazine borçlanma yapısı ve harcama projeksiyonu, rezervlerdeki güçlenme eğiliminin devamı ve vadesi şimdi gelmemiş TL karşılığı swap süreçleri nedeniyle 2024 yılında da piyasada dönemsel likidite fazlası oluşabilecektir. Nakdî transfer düzeneğinin aktifliğini korumak ve mali sıkılaştırmayı desteklemek hedefiyle, kullanılan sterilizasyon araçlarının çeşitliliği artırılarak kelam konusu likidite fazlası sterilize edilecek ve miktarsal sıkılaştırma süreci devam edecektir.

39. TCMB fiyat istikrarı temel gayesi doğrultusunda mali transfer düzeneğinin sağlıklı işleyişini sağlamak maksadıyla tüm likidite idaresi araçlarını faal formda kullanmaya devam edecektir. Bu kapsamda, likidite idaresi genel çerçevesi, piyasadaki likidite seviyesi ve likiditenin sistem içindeki dağılımı dikkate alınarak belirlenecektir.

40. TCMB’nin temel siyaset aracı, ölçü ihalesi yoluyla gerçekleştirilen bir hafta vadeli repo ihalesi faiz oranıdır. Bu çerçevede, TL likidite idaresinde;

  • Günlük repo ihale ölçüsü belirlenirken ikincil piyasa gecelik faiz oranlarının siyaset faizi etrafında oluşmasının sağlanması,
  • Uygulanan likidite idaresi stratejisi ile uyumlu formda para piyasalarının faal ve istikrarlı çalışması,
  • Kullanılan araçların para siyasetinin aktifliğini desteklemesi,
  • Ödeme sistemlerinin kesintisiz çalışmasının temini hedeflenmektedir.

41. Likiditenin haftanın günlerine istikrarlı dağılımının sağlanması maksadıyla gerekli görülen günlerde, vadeleri 5 ile 12 gün ortasında olmak kaydıyla farklı vadelerde birden fazla repo ihalesi açılmaya devam edilebilecektir. Likiditede öngörülemeyen nedenlerle sıkışıklık ortaya çıkması halinde 13.00-16.00 saatleri ortasında haftalık vadede ölçü sistemiyle gün içi repo ihalesi yapılabilecektir.

42. TCMB likidite idaresinde araç çeşitliliğinin ve operasyonel esnekliğin korunabilmesi için teknik nedenlerle APİ portföyünde kâfi ölçüde DİBS ve T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Varlık Kiralama Anonim Şirketi (HMVKŞ) tarafından ihraç edilen TL cinsi kira sertifikası bulundurulması gerekmektedir. Bu kapsamda, 2023 yılının birinci yarısında, klasik ihale metoduyla düzenlenen ihaleler ile nominal 39 milyar TL DİBS, piyasa yapıcılığı direkt alım imkânı kapsamında düzenlenen ihaleler ile nominal 55,5 milyar TL fiyatında DİBS alımı olmak üzere toplam nominal 94,5 milyar TL meblağında alım gerçekleştirilmiştir. Kotasyon sistemiyle düzenlenen direkt alım ihaleleriyle ise nominal 8,8 milyar TL meblağında alım gerçekleştirilmiştir. 2023 yılının ikinci yarısında, miktarsal sıkılaştırma adımları çerçevesinde direkt alım ihalelerine orta verilmiştir. 2023 yılı başında nominal 121,4 milyar TL düzeyinde olan APİ portföyü 22 Aralık 2023 tarihi prestijiyle nominal 0,7 milyar TL kira sertifikası ve nominal 192,8 milyar TL DİBS olmak üzere toplam nominal 193,5 milyar TL düzeyindedir.

43. TCMB APİ portföy büyüklüğü, ek alım seçeneği gizli kalmak kaydıyla, 2024 yılı için nominal 200 milyar TL olarak belirlenmiştir. 2024 yılında, vadesi gelecek nominal 28,2 milyar TL’lik kısım dahil olmak üzere kelam konusu gayeye ulaşmak için direkt alım süreçleri gerçekleştirilecektir. Bu kapsamda 2024 yılında, sistemin fonlama muhtaçlığına ait tahliller dikkate alınarak belirlenen direkt alım stratejisi çerçevesinde;

  • Doğrudan alım süreçlerinin, APİ portföyünün itfa profili ve piyasadaki likidite şartları dikkate alınarak yıl içerisinde istikrarlı ve öngörülebilir bir çerçevede gerçekleştirilmesi,
  • APİ portföyünün yapısı dikkate alınarak TL cinsi kira sertifikası alımlarına öncelik verilmesi,
  • Doğrudan alımı yapılacak değerlerin alım yapılacak ayın birinci iş günü saat 10.00’da bilgi dağıtım firmaları aracılığıyla ilan edilmesi,
  • Alım ihalesi düzenlenebilecek günlerin, piyasa şartları dikkate alınarak belirlenmesi ve bu kapsamda açılan ihalelerin bir iş günü sonrası valörlü gerçekleştirilmesi,
  • Alım ihalesine mevzu ihale ölçülerinin piyasa şartları dikkate alınarak belirlenmesi,
  • İhalelere ait öbür konularda mevcut düzenlemelerin geçerli olması ile birlikte, ihale ölçüsü, değer tipi ve ihale formülüne ait olarak gerektiğinde her türlü değişikliğin yapılabilmesi planlanmaktadır.

44. 2023 yılında, döviz karşılığı TL swap süreçleri çerçevesinde, klâsik prosedürle gerçekleştirilen swap ihaleleri ve kotasyon yoluyla gerçekleştirilen swap piyasası süreçleri yoluyla fonlama sağlanmıştır. 22 Aralık 2023 tarihi prestijiyle döviz karşılığı TL swap ihaleleri kaynaklı stok ölçüsü 48,2 milyar ABD doları, döviz karşılığı TL swap piyasası süreçleri kaynaklı stok ölçüsü ise 1,9 milyar ABD doları düzeyindedir.

45. Bankaların likidite idaresindeki aktifliğinin artırılması ve altın cinsi tasarrufların finansal sisteme dâhil edilmesine katkı sağlanması emeliyle, TL/döviz karşılığı altın swap süreçlerine 2023 yılında da devam edilmiştir. 22 Aralık 2023 tarihi prestijiyle kotasyon usulü ile gerçekleştirilen TL karşılığı altın swap piyasası süreçleri kaynaklı stok ölçüsü net 12,4 ton, döviz karşılığı altın swap piyasası süreçleri kaynaklı stok ölçüsü net 26,7 ton ve klâsik sistemle gerçekleştirilen TL karşılığı altın swap ihaleleri kaynaklı stok ölçüsü net 31,4 ton düzeyindedir.

46. Bankaların TL ve döviz likidite idarelerine katkıda bulunmak hedefiyle, swap süreçlerine 2024 yılında da devam edilecektir. Bununla birlikte, TCMB tarafından gerçekleştirilen swap süreç ölçüsünün kademeli formda azaltılması planlanmaktadır.

47. BIST Vadeli Süreç ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) TL uzlaşmalı vadeli döviz süreçlerine, 2023 yılında da devam edilmiştir. Ayrıyeten, araç çeşitliliğinin artırılması hedefiyle, 14 Nisan 2023 tarihinde TCMB nezdinde TL uzlaşmalı vadeli döviz satım süreçlerine başlanmıştır. Öteki taraftan, haziran ayında 9,6 milyar ABD dolarına ulaşan TCMB toplam kısa konum meblağı, yılın geri kalan kısmında kademeli olarak azaltılarak 22 Aralık 2023 tarihi prestijiyle 195 milyon ABD doları düzeyine gerilemiştir.

48. TCMB geçmişte olduğu üzere 2023 yılında da döviz likiditesinin dengelenmesi maksadıyla, döviz arz ve talep gelişmelerini yakından takip ederek gerekli tedbirleri almaya devam etmiştir. Bu kapsamda, 3 Temmuz 2023 tarihinden itibaren, döviz yahut altın hesaplarından Türk lirası mevduat ve katılma hesaplarına dönüşümün desteklenmesi kapsamında açılan hesapların vade tarihlerinde döviz piyasasında oluşabilecek likidite muhtaçlığı TCMB tarafından bankalara Türk lirası karşılığı direkt döviz satımı ile karşılanmaya başlanmıştır.

49. 2024 yılında dalgalı döviz kuru rejimi sürdürülecek ve döviz kurları, özgür piyasa şartlarında, arz ve talep istikrarına nazaran oluşmaya devam edecektir. TCMB, döviz kurlarının düzeyine ait rastgele bir maksadı gözetmemekte olup, kurların seviyesini ya da istikametini belirleme hedefiyle rastgele bir döviz alım ya da satım süreci yapmayacaktır. TCMB, döviz piyasasının faal bir formda çalışabilmesi ve sağlıklı fiyat oluşumlarının desteklenmesi emeliyle döviz kuru gelişmelerini ve buna ait risk faktörlerini yakından takip etmeye ve gerekli tedbirleri alarak ilgili araçları kullanmaya devam edecektir.

50. 2023 yılında yurt içinde artan fiziki altın talebinin bir kısmı altın satışları ve lokasyon swap süreçleriyle TCMB tarafından karşılanmıştır. TCMB, 2024 yılında rezerv biriktirme hedefli olarak TL karşılığında yurt içinde cevherden üretilen altın alımı süreçlerine devam edecektir. Ayrıyeten, piyasa şartları çerçevesinde bankalarla lokasyon swap süreçleri gerçekleştirilebilecektir.

51. TCMB ile döviz piyasalarında süreç yapmaya yetkili bankalar ortasında gerçekleştirilen döviz karşılığı efektif süreçlerine devam edilecektir.

52. TCMB nezdindeki Döviz Depo Piyasasında bankalara yaklaşık olarak toplam 50 milyar ABD doları limit ile bir hafta ve bir ay vadeli döviz likiditesi imkânı sağlanmaya devam edilecektir.

53. Bankalar, TCMB’ye kendilerine tanınan limitler çerçevesinde ve çeşitli vadelerde teminat döviz deposu yahut altın deposu getirebilecektir.

54. Para siyasetinin aktifliği ve finansal istikrar açısından milletlerarası rezervlerin güçlendirilmesi büyük ehemmiyet arz etmektedir. Milletlerarası rezervler, mali sıkılaşma ve makroihtiyati çerçevede atılan sadeleşme adımlarının tesirleri ile 2023 yılının ikinci yarısından itibaren güçlü bir artışeğilimi göstermiş ve 22 Aralık 2023 prestijiyle 145,5 milyar ABD dolarına ulaşmıştır. Bu doğrultuda, 2024 yılında da piyasa şartları elverdiği surece rezerv biriktirilmesi istikametindeki stratejiye devam edilecek ve memleketler arası rezervlerdeki istikrarlı artış eğiliminin devamlılığı sağlanacaktır.

TCMB KREDİ PROGRAMLARI

55. 2023 yılında ihracat ve döviz kazandırıcı hizmetler reeskont kredisi günlük kullanım limiti 3 milyar TL’ye yükseltilmiş, toplam faiz maliyetine üst hudut getirilmiş ve kredi kullanımı kapsamında döviz alımı yapmama ve ihracat bedeli satış şartlarında kolaylaştırıcı adımlar atılmıştır.

56. 2024 yılında da ihracatçı firmaların finansman şartlarını düzgünleştirmek ve finansmana erişimlerini desteklemek maksadıyla ihracat ve döviz kazandırıcı hizmetler reeskont kredilerinde ek kolaylaştırıcı adımlar atılabilecektir.

57. Finansal kaynakların verimli kullanımı ve yatırımların desteklenmesi emeliyle stratejik öncelikler de dikkate alınarak Yatırım Taahhütlü Avans Kredisine (YTAK) erişim şartları güncellenmiştir. Bu kapsamda, yıllık 100 milyar TL olmak üzere 3 yıl için ayrılan 300 milyar TL’lik toplam limit, yatırım projelerinin verimlilik ve katma paha niteliğine nazaran, firmalarca Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’ndan alınacak Teknoloji/Strateji Puanı temel alınarak tahsis edilecektir.

merkez bankasi 2024 yili yol haritasini belirledi 16675810 1884 amp 20/07/2024

Kaynak: Haberler.com / İktisat
ETİKETLER: , , , ,
Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.