DOLAR
33,0413
EURO
35,9402
ALTIN
2.546,09
BIST
11.156,20
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Parçalı Bulutlu
33°C
İstanbul
33°C
Parçalı Bulutlu
Pazar Açık
34°C
Pazartesi Hafif Yağmurlu
32°C
Salı Hafif Yağmurlu
31°C
Çarşamba Açık
31°C

Her Beş Yılda Bir Yapılan Kalkınma Planı Nedir? Türkiye’nin Yaptığı Beş Yıllık Kalkınma Planları

Kalkınma planları, Türkiye’nin ekonomik ve kültürel kalkınmalarını planlamak için oluşturuluyor. Beş yıllığına yapılan planların ilki 1963-67 yılında yapılmış. Bu konuda daha fazla bilgi edinmek için sizi içeriğe alalım! Kalkınma planları, uzun …

Her Beş Yılda Bir Yapılan Kalkınma Planı Nedir? Türkiye’nin Yaptığı Beş Yıllık Kalkınma Planları
18/02/2024 17:36
6
A+
A-

Kalkınma planları, Türkiye’nin ekonomik ve kültürel kalkınmalarını planlamak için oluşturuluyor. Beş yıllığına yapılan planların ilki 1963-67 yılında yapılmış. Bu konuda daha fazla bilgi edinmek için sizi içeriğe alalım!

Kalkınma planları, uzun yıllardır Türkiye’de uygulanıyor. Beş yıl için yapılan bu planlar ilk olarak 1961 Anayasası’nda yer almış.

s d898a4e3f33b1d11d58909a859bb7e5619c92922 20/07/2024

Anayasa’da kendine yer bulan kalkınma planı, iktisadi, sosyal ve kültürel kalkınmayı ifade ediyor. Anayasa’nın 166.maddesi kalkınma planını düzenliyor.

Anayasa’nın ilgili maddesi şöyle:

s bc044864da316a0e7e01e36dfe10dc6d7aeafbf5 20/07/2024

Madde 166 – Ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmayı, özellikle sanayiin ve tarımın yurt düzeyinde dengeli ve uyumlu biçimde hızla gelişmesini, ülke kaynaklarının döküm ve değerlendirilmesini yaparak verimli şekilde kullanılmasını planlamak, bu amaçla gerekli teşkilatı kurmak Devletin görevidir.

Planda milli tasarrufu ve üretimi artırıcı, fiyatlarda istikrar ve dış ödemelerde dengeyi sağlayıcı, yatırım ve istihdamı geliştirici tedbirler öngörülür; yatırımlarda toplum yararları ve gerekleri gözetilir; kaynakların verimli şekilde kullanılması hedef alınır. Kalkınma girişimleri, bu plana göre gerçekleştirilir.

Kalkınma planlarının hazırlanmasına, Türkiye Büyük Millet Meclisince onaylanmasına, uygulanmasına, değiştirilmesine ve bütünlüğünü bozacak değişikliklerin önlenmesine ilişkin usul ve esaslar kanunla düzenlenir.

(Ek fıkra: 7/5/2010-5982/23 md.) Ekonomik ve sosyal politikaların oluşturulmasında Cumhurbaşkanına istişarî nitelikte görüş bildirmek amacıyla Ekonomik ve Sosyal Konsey kurulur.

Türkiye’deki planlama anlayışı demokratik planlama olarak adlandırılıyor.

s ef1ea818909a3555792f7607eec79d77ab0f7855 20/07/2024

Planlar ve bu planlara uygun olarak hazırlanan bütçeler TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşülüyor. Bundan sonra ise TBMM Genel Kurulda yasalaştırılıyor. Bu çalışmaların teknik tarafını ise Strateji ve Bütçe Başkanlığı yürütüyor.

1961 Anayasası ile uygulanmaya başlanan ekonomi planları için 1960 yılında Devlet Planlama Teşkilatı kuruldu.

s f2ec830ba788549d2173899550dc6b7d0f5623e9 20/07/2024

2018 yılında Strateji ve Bütçe Başkanlığına dönüşen kurum, kalkınma planlarını beş yılda bir gerçekleştirmeye devam ediyor. Kalkınma planlarının amacı ekonomik, sosyal ve kültürel alanlarda gelişmeyi ve kalkınmayı sağlamak.

Şu ana kadar yapılan kalkınma planları şunlar:

s 16b40b48623b7201c21ba4b5b8ce747972f6fb0e 20/07/2024
  • Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı (1963-1967)

  • İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planı (1968-1972)

  • Üçüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı (1973-1977) 

  • Dördüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı (1979-1983)

  • Beşinci Beş Yıllık Kalkınma Planı (1985-1989)

  • Altıncı Beş Yılllık Kalkınma Planı (1990-1994)

  • Yedinci Beş Yıllık Kalkınma Planı (1996-2000)

  • Uzun Vadeli Strateji ve Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı (2001-2005)

  • Dokuzuncu Kalkınma Planı (2007-2013)

  • Onuncu Kalkınma Planı (2014-2018)

  • On Birinci Kalkınma Planı (2019-2023)

  • On İkinci Kalkınma Planı (2024-2028)

Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı, 1963 ve 1967 yılları arasında uygulandı.

s 26c5aa229903c62554ca49f6c48f7a64d8692034 20/07/2024

Bu planda kalkınma hızı yıllık %7 olarak belirlenmiş. Bu hedef gerçekleştirilmeye çalışılırken aynı zamanda sanayi sektörünün payı artırılmaya çalışılmış. Bu dönemde Türkiye’nin büyümesi %6.65 olmuş.

Son kalkınma planı olan On İkinci Kalkınma Planı, 2024 ve 2028 yıllarını kapsayacak.

s ffad24a75105e231338d3cc5fb5aadc34de6cb98 20/07/2024

Bu kalkınma planının sonunda Gayrisafi Yurt İçi Hasıla’nın 2 trilyon 820 milyar lira olacağı bekleniyor. Kişi başı gelirin ise 17.554 dolara yükseltilmesi hedefleniyor. Bu planda ayrıca Türkiye’nin uluslararası konumunun yükseltilmesi hedefi de var.

On İkinci Kalkınma Planının hazırlanmasına 60 özel komisyon ve 27 çalışma grubu yardımcı olmuş.

s c8ae498c93edd3000ea3d90a4544bf76929ca96d 20/07/2024

Ayrıca bu plan için vatandaş anketi de gerçekleştirilmiş. Bu ankete 43.000 kişi katılmış. Bu sayede herkesi kapsayan bir kalkınma planı oluşturulmaya çalışılıyor. Plan hazırlanırken ayrıca sivil toplum kuruluşlarının, akademisyenlerin, kamu kurum ve kuruluşlarının da görüşleri alınmış.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.