DOLAR
32,8312
EURO
35,6759
ALTIN
2.539,94
BIST
11.089,53
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Parçalı Bulutlu
31°C
İstanbul
31°C
Parçalı Bulutlu
Çarşamba Az Bulutlu
30°C
Perşembe Az Bulutlu
28°C
Cuma Az Bulutlu
28°C
Cumartesi Parçalı Bulutlu
31°C

Devlet ve Erkek Marifetiyle Prestijsiz Kılınmış Bayanlar

“İsyan günlerinin hatibi, muhalif karakterinden ödün vermeyince devlet ve erkek marifetiyle prestijsiz kılınmıştı.”  Cümle, İpek Çalışlar’ın …

Devlet ve Erkek Marifetiyle Prestijsiz Kılınmış Bayanlar
05/10/2022 16:18
47
A+
A-
“İsyan günlerinin hatibi, muhalif karakterinden ödün vermeyince devlet ve erkek marifetiyle prestijsiz kılınmıştı.” 

Cümle, İpek Çalışlar’ın Halide Edib Adıvar’ın ömür hikayesini anlattığı Halide Edib -Biyografisine Sığmayan Kadın kitabının önsözünde beni bir anda içine aldı.

Bildiği direkt şaşmayan, özgürlük uğraşında dimdik ayakta duran, “Ölüm cezasının gururu bana aittir” diyebilecek yüreklilikle vefata kafan tutan Halide Edib’in ömür hikayesini tüylerim diken diken okuyorum. 

“(Onu) yok etme hareketi o denli başarılıydı ki üzerindeki resmi lanet, 80 yıldır sürmekteydi. Üstelik o, kendisini gerçek anlamamız için İngilizce iki anı kitabı kaleme almıştı. Ne var ki, bu kitapların yepyenileri Türkiye’de hiç yayınlanmamıştı.”

Bir bayan olarak dik başlı olmaya görün, çabucak afaroz edilme, itibarsızlaştırma, sindirme ve türlü çeşit şiddetle karşı karşıya kalırsınız.

s 8a272963f57fada5f8e6a65d45a4df7d25955c60 23/07/2024

Doğruları, özgürlüğü, eşitliği savundukça, başınıza inen sopanın da haddi hesabı kalmaz. 

Halide Edib’den bu yana değişen bayan hakları, kazanılmış haklarımızı yavaş yavaş kaybetmeye gerçek makus bir ivmeyle çakılıyor. Ne İstanbul Sözleşmesi’nin ardında durabildik ne öldürülen bayanları savunabildik ne giydiği kıyafetler yüzünden sahneden indirilen bayanların sesi olabildik, sonra da kalkmış İran’daki bayanların çığlıklarını destekliyoruz.

Bir durup şu an içinde bulunduğumuz duruma bakabilir miyiz?

Gülşen, kimsenin dayatmasına boyun eğmediği için sahne kostümlerini dilediğince giymeye devam etti, sonuç; bir “şaka” ismi altında mahpus cezasına çarptırılacak kadar ileri giden zihniyete teslim oldu, kaldı ki konut hapsiyle susturulup, “ehlileşene” kadar oraya hapsedilmesiydi temel bahis. Bu ülkede yapılmış onlarca mesnetsiz latife yüzünden kimse mahpus cezası almamışken, neden Gülşen ceza aldı diye sormak abesle iştigal.

Diğer yandan Aleyna Tilki de neredeyse tıpkı baskılanmayı yaşadı, Melek Mosso’nun konserleri iptal edildi, Ezgi Mola tecavüzcüleri eleştirdiği için ayıplandı, dahası ceza aldı… 

Bu ülkede uzaklaştırma kararı aldıran bayanların kaç tanesi öldürüldü haberiniz var mı? Ya da bayan hem ruhsal hem de fizikî şiddete uğradığı halde erkek tarafından yalnızca itibarsızlaştırılmak üzere şiddete uğrayan kaç bayana uzaklaştırma çıkarıldı biliyor musunuz? Ve bunu yapan erkeğin bayana karşı sadece hıncını alamadığı için uzaklaştırma kararı çıkartmasına karşın bayana yönelik tacizi devam etti haberiniz var mı?

Kadının ekonomik özgürlüğünü elinden alıp, erkeğe muhtaç bırakıldığına ve elbette erkeğin çaresiz gördüğü o bayan üzerinde kurduğu baskıya hiç şahit olmadınız mı?

Kadın daima tehdit edildi. Parayla, dayakla, evlatla, anayla, babayla, toplumdan dışlanmayla, husus komşuyla, iftirayla, itibarsızlaştırmayla…

Bunlar akıl tutulması değil de nedir? Bunlar baskıcı zihniyetin kaba yaptırımları değildir de nedir? Bu zihniyetin İran’daki rejim başından ne farkı vardır? Bayanı sindirmek, ezmek, susturmak, eleştirilmeye zerre tahammül edemeyen “devlet ve erkek marifeti” değildir de nedir? Her şeye hassasiyet gösterenler neden sesleri kısılmak istenen biz bayanlar için de tıpkı hassasiyeti gösteremiyorlar? Bayanlara seçme ve seçilme hakkı Avrupa ülkelerinden evvel bu vatan topraklarında kabul edilmiş, bayan hakları bu kadar yüceltilmişken, artık dönüştüğümüz bu durumu nasıl sineye çekelim? Biz bunu daha ne kadar görmezden geleceğiz? Artık bu pervasızlığa kulak tıkayamayacağımız noktadayız.

Yüz yıl önce toplumu etkileyen romanlar yazıp, bayanların eşitlik çabasının başına geçmiş Hali Edib, bu cumhuriyetin medarı iftiharlarından biridir. Önümüzde Onbaşı Halide Edib üzere, Nene Hatun’u, gazilikle onurlanan Halime Çavuş’u, Onbaşı Nezahat’i, Gördesli Makbule’yi, Afife Jale’yi, birinci bayan hekimimiz Safiye Ali’yi, Türkan Saylan’ı hatırlayıp, dimdik bize bakan bu cumhuriyet bayanlarının mirasını susarak, görmezden gelerek ya da kulaklarımızı tıkayarak yok sayamayız. 

Mustafa Kemal Atatürk’ün, cumhuriyetin ilanından 9 ay evvel bayan hukukunda inkılap gereksinimi konusundaki kanılarını açıkladığı şu kelamları düşünmeniz için şuraya bırakıyorum;

‘Bir toplum, cinsinden yalnız birinin yeni gerekleri edinmesiyle yetinirse o toplum yarıdan fazla kuvvetsizlik içinde kalır.”

‘Bizim toplumumuzun başarı gösterememesinin sebebi bayanlarımıza karşı gösterdiğimiz ilgisizlik ve kusurdan doğmaktadır…’

“Yaşamak demek faaliyet demektir. Bir toplumun bir organı faaliyette bulunurken diğer organı işlemezse o toplum felç olmuştur.”

“Bizim toplumumuz için ilim ve teknik gerekli ise bunları tıpkı derecede hem erkek hem de bayanlarımızın edinmeleri lazımdır. Malumdur ki, her safhada olduğu üzere toplumsal hayatta dahi iş bölümü vardır… Bugünün gereklerinden biri bayanlarımızın her konuda yükselmelerini temindir.”

Twitter

Instagram

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.