bilmediklerimiz enflasyon emeklilik ötv döviz deva akp chp mhp covid korona virüs gazete manşetleri haber
DOLAR
13,4105
EURO
15,2144
ALTIN
791,39
BIST
2.000,68
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Karla Karışık Yağmurlu
3°C
İstanbul
3°C
Karla Karışık Yağmurlu
Cumartesi Karla Karışık Yağmurlu
2°C
Pazar Karla Karışık Yağmurlu
3°C
Pazartesi Çok Bulutlu
3°C
Salı Çok Bulutlu
3°C

Antep fıstığına Karagöz korkusu

Antep fıstığına Karagöz korkusu
26/05/2021 07:22
0
A+
A-
His Erdoğan – Antep fıstığında ‘var yılı’ ile ‘yok yılı’ ortasındaki eser randımanı farkı giderek açılırken bu dönem bir de kuraklık ezası baş gösterdi. Antep fıstığı üretiminin yüzde 90’ından fazlasını sağlayan Güneydoğu Anadolu, Türkiye’de aldığı yağış ortalaması en çok düşen bölge oldu. Vilayetlerde bilhassa hububat randımanında önemli düşüşler var. Bu kapsamda ağustos ve eylül aylarında toplanan Antep fıstığında da sıcaklar nedeniyle erken açan kollardaki kayıplar görülmeye başlandı. Bu dönem ‘yok yılı’nı yaşayacak Antep fıstığında tesirleri görülmesi beklenen kuraklığın, gelecek yılda da kendini göstereceği iddia ediliyor. Buna nazaran, ‘karagöz’ ismiyle bilinen ve bir sonraki yılın mahsulünün meyve salkımlarını oluşturacak gözler, hayli az çıktı ve muhakkak bir dolgunluğa erişemiyor.

Şanlıurfa Ticaret Borsası İdare Şurası Lideri Mehmet Kaya, “Fıstıkta bu dönem zati ‘yok yılı’ olacak. Fakat kuraklık nedeniyle asıl kederimiz; gelecek dönemin yani ‘var yılı’ olacak devrin de düşünceli geçecek olması. Çiftçinin gözü ağacın gözünde. Ve ne yazık ki gelecek dönemin mahsulü hakkında kıymetli öngörü sağladığımız bu karagözler pek gözükmüyor” dedi.

Üç kat fark var

Periyodisite yani var-yok yılı periyotları, Antep fıstığında çabucak her yıl farklı bir üretim sayısını oluşturuyor. Genel olarak yok yılı randımanı, var yılı randımanından üç kat daha düşük oluyor. Antep fıstığı üretim alanlarının yüzde 90’ından fazlası kuru kaidelerde olduğu için üretim sayıları bölgenin yağış durumu ile dalgalanabiliyor.

TÜİK bilgilerine nazaran, geçen dönem bugüne kadarki en yüksek üretim gerçekleşti. Buna nazaran, 296 bin ton Antep fıstığı rekoltesi oluştu. Bu oran evvelki dönemde ‘yok yılı’ olarak 85 bin ton olarak gerçekleşmişti. Türkiye’de 2019/2020 üretim periyodunda 3.66 milyon dekar alanda Antep fıstığı üretimi gerçekleşti. Bu açıdan yüzde 38.5’lik hisseye sahip olan Şanlıurfa, en fazla üretim alanına sahip vilayet pozisyonunda. Şanlıurfa’yı Gaziantep ve Siirt takip ediyor.

Tüketimde de ‘var’ ve ‘yok’ farkı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) bilgilerine nazaran, Antep fıstığı tüketimi de üretim yıllarına paralel olarak azalıp artıyor. Bu durumda, fıstığın ‘var yılı’nda daha uygun fiyatlı, ‘yok yılı’nda ise daha yüksek fiyatlı satılmasının tesiri görülüyor. TÜİK bilgilerine nazaran, 2019/2020 döneminde 85 bin ton üretilen Antep fıstığında yıllık kişi başı tüketim ise 800 gram oldu. 240 bin ton üretime ulaşılan 2018/2019 döneminde ise yıllık kişi başı tüketim 2.5 kilogram düzeyindeydi. 2017/2018 döneminde 78 bin ton üretim varken, tüketim ise 800 gramdı. 170 bin ton üretim yapılan 2016/17 döneminde ise tüketimin 1 kilo 800 gram olduğu görüldü.

60ad5fe5554284272425af67

Ziraat mühendisleri toprakta

Fıstıkta ziyanı şimdi net olarak göremediklerini anlatan Siirt Ziraat Odası Lideri Hüseyin Günbat, kendi bölgeleri özelinde 10 günlük yağışların da belirleyici olabileceğini söyledi. Şanlıurfa Ziraat Odası Tarım Danışmanı Gülistan İzol da ziraat mühendislerinin yerlerde olduğunu anlatırken, bölgedeki Antep fıstığı ekili alanların olağanın altında yağış aldığını kaydetti.

Şanlıurfa Bozova Ziraat Odası Lideri Fuat Almas, kuraklığı fıstıkta yalnızca bu yılı değil, gelecek dönemi da etkileyebileceğine dikkat çekti. Almas, “Gelecek dönem için fikir veren, randımanı belirleyen karagözlerin az olduğunu, dolmadığını görüyoruz. Esasen olağan kaidelerde yok yılı periyodu olarak yüzde 60 daha az randıman alacağız. Bir de hem bu dönem, hem de gelecek dönem kuraklık ıstırabı yaşanacak” dedi.

Kalite ve randıman kaybı

Ağaçlarda kuraklıktan kaynaklı randıman kaybı yanı sıra çıkan tanelerin kâfi doygunluğa erişip erişmeyeceği takip ediliyor. Bölgenin değerli üreticilerinden Gaziantep’in ziraat odaları liderleri şunları söylüyor:

“Nizip Ziraat Odası Lideri Sıddık Durmaz: Geçen dönem bu vakte kadar aldığımız en yüksek eser ölçüsünü almıştık. Bu dönem ise kuraklık tesirini hissedeceğiz. Ziraat mühendislerimiz yerlerde takibini yapıyor.

Araban Ziraat Odası Lideri Hasan Altun: Daha evvelki aylarda da sinyalini vermişti. Hem bu ay yağış olmadı, hem de de iklim dışı bir sıcaklıkla karşı karşıyayız. Olağan bir yok yılına nazaran yüzde 30-40 oranında bir randıman kaybı olabilir.
Şehitkamil Ziraat Odası Lideri Cuma Yiğit: Bilhassa karagözlerde çok azalma var. Çiftçimizin kıymetli bir kısmı fıstık ile geçimini sağlıyor. Gelecek dönemin ne kadar etkilenip etkilenmediğini yakında görmüş oluruz.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

%d blogcu bunu beğendi:
Enable Notifications    OK No thanks